Enerji santralleri ve yeraltı madencilik sahaları, en ufak bir kıvılcımın veya kontrolsüz yüzey sıcaklığının büyük facialara yol açabileceği en zorlu endüstriyel ortamlardır. Yanıcı metan gazı (grizu), patlayıcı kömür tozları, yüksek gerilimli trafo yağları ve aşırı ısınan gaz türbinleri, sürekli ve tavizsiz bir sıcaklık denetimi gerektirir.
Mekanik sürtünmeleri, aşırı yüklenmeleri ve alev alma risklerini milisaniyeler mertebesinde algılayan Exproof (ATEX / IECEx Sertifikalı) Sıcaklık Sensörleri, modern enerji ve maden işletmelerinde emniyetin merkezinde yer alır.
1. Enerji Üretim ve İletim Tesislerindeki Kritik Prosesler
Elektrik üretiminde kullanılan devasa makinelerin güvenliği; sürtünme ısısının, yanma odası sıcaklıklarının ve dielektrik yağ durumunun anlık izlenmesine dayanır.
A. Gaz Türbinleri ve Egzoz Difüzörü İzleme
- Uygulama Alanı: Yanma odasından çıkan yüksek enerjili gazların akış hattı ve türbin egzoz difüzörü.
- Proses Riski: Türbin kanatlarının aşırı termal genleşmeye maruz kalması veya difüzörde homojen olmayan ısı dağılımı mekanik kırılmalara yol açabilir.
- Exproof Sensörün Rolü: 0 °C ile +395 °C arasındaki yüksek sıcaklıklara dayanıklı DX-ETT 03 (Soğutucu Boyunlu Tip) sensörler, masif paslanmaz termovelleriyle türbin egzoz sıcaklık profilini izleyerek sistemi termal trip (acil durdurma) korumasında tutar.
B. Jeneratör Şaftı ve Rulman Yatak Sıcaklıkları (Bearing Monitoring)
- Uygulama Alanı: Türbin-jeneratör rotor şaftını taşıyan tahrikli (DE) ve tahriksiz (NDE) taraf yatak blokları.
- Proses Riski: Yağlama filminin kopması veya rulman aşınması sonucu metalin metale sürtünmesi saniyeler içinde sıcak yüzey oluşturur ve mekanik kilitlenmeye neden olur.
- Exproof Sensörün Rolü: Hızlı algılama süresine (
değeri 3 saniyeden kısa) sahip yaylı Pt100 problar, titreşimli şaft ortamında doğrudan yatak gövdesine temas eder. Sıcaklık eşiği aşıldığında PLC/SCADA üzerinden acil devreden çıkarma (ESD) sinyali üretir.
C. Güç Transformatörleri İzolasyon Yağı Kontrolü
- Uygulama Alanı: Trafo ana kazanı içindeki dielektrik izolasyon yağı ve üst sargı katmanları.
- Proses Riski: Yüksek elektriksel yük altında aşırı ısınan trafo yağı kimyasal olarak bozunur; hidrojen ve metan gibi yanıcı gazlar açığa çıkararak ark patlamalarını tetikler.
- Exproof Sensörün Rolü: DX-ETT 04 (PN16 Flanşlı Tip) sensörler, IP68 tam sızdırmazlık yapısıyla dielektrik yağın üst sıcaklığını sürekli ölçerek soğutma fanlarını kademeli devreye alır ve ark patlamalarını önler.
2. Madencilik ve Kömür İşleme Sahalarındaki Kritik Prosesler
Yeraltı ocakları ve kömür zenginleştirme tesisleri, ortamda hem patlayıcı gazların (Metan) hem de iletken tozların (Kömür Tozu) bir arada bulunduğu hibrit tehlikeli sahalardır.
A. Metan Drenaj Boru Hatları (Grizu Tahliyesi)
- Uygulama Alanı: Kömür damarlarından vakumlanan metan (
- Proses Riski: Vakum pompalarında ve boru dirseklerinde sürtünme kaynaklı sıcaklık artışı, boru içindeki metan gazının grizu patlamasına yol açmasına sebep olabilir.
- Exproof Sensörün Rolü: Ex db IIC T6 Ga/Gb sertifikalı DX-ETT 01 / 02 modelleri, Zone 0 ve Zone 1 patlayıcı gaz ortamında alev sızdırmaz yapısıyla güvenli ölçüm sunar.
B. Kömür Depolama Siloları ve Bunkerları (ATEX Dust)
- Uygulama Alanı: Kömür tozu depolama siloları, bunkerlar ve transfer hunileri.
- Proses Riski: Kömür tozu yığınları hava ile temas ettiğinde içten içe oksitlenerek alevsiz korlaşma (smoldering fire) başlatır ve ardından şiddetli toz patlamalarına dönüşür.
- Exproof Sensörün Rolü: 1500 mmye varan dalma boyuna sahip Çok Noktalı (Multipoint) DX-ETT Probları, silo içindeki farklı katmanların sıcaklığını izleyerek içten yanma odaklarını henüz duman oluşmadan tespit eder. Ex ta/tb IIIC toz patlama koruma sertifikasına sahiptir.
C. Kömür Kırıcılar, Değirmenler ve Konveyör Ruloları
- Uygulama Alanı: Kömür kırma üniteleri, elekler ve kilometrelerce uzanan konveyör bant rulmanları.
- Proses Riski: Yoğun kömür tozu rulman aralarına dolarak sürtünmeyi artırır; aşırı ısınan rulo lastik bandı tutuşturarak bant yangınlarına sebep olur.
- Exproof Sensörün Rolü: Ağır saha şartlarına dayanıklı, K2 metal koruma kılıflı DX-ETT modelleri, sürtünme sıcaklığını izleyerek yangın riskini kaynağında durdurur.
Tesisiniz İçin Neden DX-ETT Serisi?
Enerji ve maden tesislerinde sıcaklık sensörlerinin yalnızca standart bir gösterge olması yetersizdir; ağır mekanik darbelere, aşındırıcı tozlara ve yüksek basınca mukavemet göstermesi gerekir.
- Çift ATEX Sertifikası: Hem patlayıcı gazlar (II 1/2G Ex db IIC TX Ga/Gb) hem de patlayıcı tozlar (II 1/2D Ex ta/tb IIIC TX Da/Db) için tam onay.
- Yüksek Mekanik Dayanım: Maksimum 600 Bara kadar proses basıncına dayanıklı gövde opsiyonu ve AISI 316L / Inconel masif koruyucu kılıflar.
- Hızlı Tepki ve Geniş Ölçüm: -50 °C ile +395 °C arasında güvenilir çalışma,
- IP68 Tam Koruma: Yeraltı maden suları, nem ve toza karşı 2 metre su derinliğine kadar sızdırmaz B22x döküm alüminyum gövde.
- Otomasyon Uyumu: 4-20 mA 2 telli veya 0-10V 3 telli transmitter opsiyonlarıyla DCS, PLC ve SCADA sistemlerine doğrudan entegrasyon.
Tesisinizdeki türbin, trafo, kömür silosu veya metan tahliye hatlarına en uygun dalma boyu, termovel ve bağlantı tipini belirlemek için mühendislik ekibimizle iletişime geçebilirsiniz.